16. Kiedy i dlaczego poślubiono skały?

Meotoiwa to ważne miejsce dla szintoizmu - wzdłuż wybrzeża znajduje się wiele chramów, a za święte uważa się też same Poślubione Skały (co sygnalizuje specjalna lina, która są obwiązane).

Zbliżenie na linę :)

Biorąc pod uwagę, że Futami często odwiedzali pielgrzymi w drodze do Ise, byłam przekonana, że Skały są poślubione już przynajmniej od kilku wieków. Tymczasem Meotoiwa stała się znana jako miejsce święte dopiero w okresie Meiji (1686-1912).

Ale dlaczego Skały w Futami uznano za małżeństwo? W odpowiedzi na pytanie przewodnik przyznał, że nie było po temu jakiegoś konkretnego powodu; Meotoiwa była po prostu lubianym miejscem, gdyż w letnie miesiące słońce wstawało spomiędzy skał, a w przeszłości ponoć można było między nimi dostrzec zarys góry Fuji. Poza tym, w czasie odpływu skały są ze sobą połączone, a ze względu na ich rozmiar uznano, że do siebie pasują.

Co prawda można spotkać się z opowieściami o symbolice Meotoiwa (mają reprezentować parę boskich demiurgów z mitologii japońskiej), ale wydaje mi się, że dla wyznających szintoizm przytoczone powyżej wyjaśnienie jest wystarczające. Wszak według tradycyjnych wierzeń obecność bóstw można poczuć nawet w drzewach i skałach, jeśli tylko są z jakiegoś powodu niezwykłe.

15. Okolice Ise II

Obowiązkowym punktem programu, dla osób zwiedzających Ise i okolice, jest spacer po Futamiura.

Według legendy, nazwa tego miejsca (Futami: jp. drugiej spojrzenie) powstała w czasach, gdy księżniczka Yamato podróżowała po kraju z Ośmiobocznym Lustrem, szukając odpowiedniego miejsca na budowę chramu bogini Amaterasu. Ponoć krajobraz tego zakątka wybrzeża urzekł księżniczkę tak bardzo, że opuszczając Futami oglądała się jeszcze za siebie.

Futami było i jest chętnie odwiedzane przez turystów. Kiedyś zatrzymywali się tam przede wszystkim pielgrzymi zmierzający do chramu w Ise, by oczyścić się w wodach zatoki. Natomiast współcześnie największą atrakcją jest Meotoiwa, czyli Poślubione Skały.

Po lewej stronie mąż, po prawej żona

Jedna z wielu żab rozsianych wzdłuż wybrzeża :)

Słońce wschodzi spomiędzy Poślubionych Skał (ten widok tylko w letnie miesiące)

14. Na górze Asama

Chociaż w sąsiedztwie chramu w Ise praktykowanie buddyzmu było zakazane, to już w pewnym oddaleniu, bo na górze Asama, było możliwe wybudowanie klasztoru Kongōshō-ji.
W zeszłym tygodniu wybraliśmy się tam z wycieczką.

Pośród mgieł czuliśmy się, jakbyśmy wstępowali do innego świata

Tak jak pisałam w poprzednim poście, między VI a XIX wiekiem buddyzm i pierwotne wierzenia japońskie przemieszały się, tworząc jeden synkretyczny twór. Jednym z przejawów tego przemieszania religii jest czczenie bóstw z panteonu szintoistycznego jako buddów w klasztorach buddyjskich. Właśnie z tym zjawiskiem spotkaliśmy się w Kongōshō-ji, gdzie na ołtarzach w głównym pawilonie klasztoru, obok posągów Buddy, znajduje się podobizna bogini Amaterasu.

13. Czym jest szintoizm?

Każdy student japonistyki bardzo szybko przekonuje się, że czasami najtrudniej udzielić odpowiedzi na pozornie najprostsze pytania. Właśnie tak jest w przypadku pytania przytoczonego w tytule notki.

Bo czym tak właściwie jest szintoizm?

"Tradycyjną religią japońską opartą na mitologii" - tak brzmi najczęściej udzielana odpowiedź i niby wszystko siebie zgadza, tyle że zupełnie nie.

Prawdą jest, że jeszcze przed wprowadzeniem buddyzmu istniały jakieś wierzenia i formy kultu, które można nazwać "tradycyjnie japońskimi". Wierzenia te nie były jednak w żaden sposób skodyfikowane i nie posiadały nawet własnej nazwy.

O szintoizmie jako religii mówimy dopiero od 1868 roku (Odnowa Meiji, zakończenie rządów siogunów i przywrócenie bezpośredniej władzy cesarskiej), bo właśnie wtedy te "tradycyjnie japońskie" wierzenia ustanowiono religią państwową. Używam tutaj cudzysłowiu, bo w tym ujęciu szintozim jest tworem sztucznym; po wprowadzeniu buddyzmu w VI wieku, pierwotne wierzenia Japończyków całkowicie przymierzały się z nową religią, tworząc nowy, synkretyczny twór. Dlatego w XIX wieku, kiedy władze wydały decyzję o rozdzieleniu szintoizmu i buddyzmu, odróżnienie elementów buddyjskich od rodzimych japońskich było bardzo trudne. Szintoizm był nie tyle oddzielony od buddyzmu, co raczej zrekonstruowany - ale po setkach lat przyjmowania wpływów innej religii, różnił się od wierzeń sprzed VI wieku.

12. O obchodach Święta Lalek

W Japonii trzeci marca to Hinamatsuri (Święto Lalek) – święto podobne do naszego Dnia Dziecka, ale dedykowanego jedynie dziewczynkom. Z tej okazji w domach, sklepach i wielu innych miejscach wystawia się platformy, przykryte czerwonym materiałem, a na nich układa specjalne zestawy lalek ubranych w szaty dworskie z okresu Heian (IX-XII wiek).

Ponieważ lalki mają przedstawiać dwór cesarski, ustawia się je w określonej kolejności. Na samej górze znajdują się te w strojach cesarza i cesarzowej, zaś na niższych półkach kolejno - damy dworu, muzykanci, Ministrowie (Lewej i Prawej Strony) oraz strażnicy.

Chociaż najczęściej spotyka się zestawy po piętnaście lub siedemnaście, na Hinamatsuri można też wystawić tylko dwie lalki, cesarza i cesarzową.

11. Kilka słów o zielonej herbacie

Na początek garść faktów:

- herbata wywodzi się z Chin.

- herbatę rozprowadzano po świecie drogą morską oraz drogą lądową (przez Azję do Europy)

- w Japonii jest długa tradycja picia herbaty - ponoć już cesarz Saga, w 815 r., miał rozkoszować się czarką tego napoju.

...Tyle że herbata, którą pił cesarz Saga, znaczenie się różni od popularnego współcześnie naparu; nie przygotowywało się jej z torebek, ani nie zalewano wrzątkiem zeschniętych liści. Herbata miała konsystencję proszku o intensywnym zielonym kolorze i to właśnie ten proszek, przy pomocy odpowiednich utensyliów, "roztrzepywano" w czarce gorącej wody.

Sproszkowana zielona herbata

Herbatę ceniono jako substancję leczniczą (o jej właściwościach uzdrawiających pisał między innymi mnich Eisai, na przełomie XII i XIII wieku) oraz pobudzającą - mnisi buddyjscy pili ją, by nie zasnąć w trakcie medytacji.

Jednak dopiero od okresu Muromachi (od połowy XIV do XVI wieku) herbata zajęła poczesne miejsce w kulturze japońskiej, gdyż wtedy właśnie stworzono początki sadō (droga herbaty). Ale to już jest temat na osobnego posta ;) .

10. Okolice Ise I

Dzisiaj odwiedziłam dwa muzea znajdujące się w okolicach Ise: Saigū Rekishi Hakubutsukan (Muzeum historii Saigū) oraz Itsukinomiya Rekishi Taikenkan (dosłownie tłumacząc: Itsukinomiya - muzeum doświadczenia historii).

Jeśli chodzi o Saigū Rekishi Hakubutsukan:
Dzisiejsze muzeum znajduje się w miejscu, gdzie niegdyś stała rezydencja Saigū, czyli księżniczek z rodu cesarskiego, wysłanych do Ise, by służyły w tutejszym chramie. Zainteresowani mogą dowiedzieć się wszystkiego o ich historii i życiu codziennym, a nawet obejrzeć film o jednej z nich (dostępny również angielskiej wersji językowej!).

...Innymi słowy, dla osób zainteresowanych starożytnością japońską jest to obowiązkowy cel wycieczki.

Taki strój zwykły nosić saigū

Natomiast Itsukinomiya Rekishi Taikenkan:
Jest miejscem, gdzie na własnej skórze można się przekonać jaki styl życia, ponad tysiąc lat temu, wiodła arystokracja dworska. Chętni mogą przymierzyć tradycyjne szaty księżniczki z tego okresu -

Oczywiście, że byłam chętna

Rozegrać partię jednej z popularnych wówczas gier -

Przekonać się, jak to jest siedzieć w lektyce -

Oraz obejrzeć ciekawe wystawy -

Np. maszyn tkackich sprzed setek lat

Ponieważ odwiedzających zachęca się do nie tyle dotykania, co wręcz do korzystania z eksponatów, Itsukinomiya Rekishi Taikenkan poleciłabym szczególnie rodzinom z dziećmi w wieku przedszkolnym/szkolnym.